สรุปข่าว AI สัปดาห์ที่ 27: Fable 5 กลับมา, Sonnet 5 เปิดตัว, GPT-5.6 ยังจำกัดวง
สัปดาห์นี้เป็นสัปดาห์ของ “รัฐบาลกับโมเดล AI” ชัด ๆ — เรื่องใหญ่สุดคือ Fable 5 ของ Anthropic ที่หายไปจากมือผู้ใช้ทั่วโลก 19 วัน กลับมาให้ใช้ได้อีกครั้ง ขณะที่ฝั่ง OpenAI เปิดตัวซีรีส์ GPT-5.6 แต่ยังต้องจำกัดวงตามคำขอของรัฐบาลสหรัฐฯ เห็นภาพเดียวกันชัดเจน: ยุคที่โมเดลระดับท็อปปล่อยเมื่อไหร่ก็ได้ตามใจบริษัท กำลังจะจบลง ส่วนข่าวดีสำหรับคนทั่วไปคือ Sonnet 5 โมเดลใหม่ที่ผู้ใช้ฟรีก็ได้ใช้ เปิดตัวในสัปดาห์เดียวกันพอดี
ข่าวเด่นสัปดาห์นี้
โมเดล/ราคา Fable 5 กลับมาให้ใช้ทั่วโลกแล้ว หลังสหรัฐฯ ยกเลิกคำสั่งระงับ 19 วัน โมเดลเรือธงของ Anthropic ถูกคำสั่งควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ ปิดใช้งานไป 19 วัน ก่อนได้ปลดล็อกกลับมาตั้งแต่ 1 ก.ค. — เกิดอะไรขึ้น และคนไทยที่ใช้ Claude ควรรู้อะไรบ้าง อ่านข่าวเด่นฉบับเต็ม → ข่าวสั้นสัปดาห์นี้
- โมเดล/ราคา
Anthropic เปิดตัว Claude Sonnet 5 — รุ่นกลางที่เก่งงานอัตโนมัติที่สุดในตระกูล
เปิดตัว 30 มิ.ย. โดยชูจุดขายเป็น Sonnet ที่ทำงานแบบ agent (วางแผนและลงมือทำหลายขั้นตอนเอง) ได้ดีที่สุด ใกล้เคียง Opus 4.8 แต่ถูกกว่า ราคา API ช่วงโปรโมชันอยู่ที่ $2/$10 ต่อ 1 ล้านโทเคน (ราว 67/335 บาท ณ อัตราแลกเปลี่ยนต้นเดือน ก.ค. 2026) ถึง 31 ส.ค. 2026 จากนั้นปรับเป็น $3/$15
มุมไทย: ผู้ใช้แผนฟรีและ Pro ในไทยได้ใช้ Sonnet 5 เป็นโมเดลเริ่มต้นโดยอัตโนมัติ ไม่ต้องตั้งค่าอะไรเพิ่ม — อัปเกรดฟรีแบบเงียบ ๆ ที่ควรลอง
ที่มา: Anthropic
- โมเดล/ราคา
OpenAI เผยซีรีส์ GPT-5.6 สามรุ่น แต่ยังเปิดให้ใช้แค่ ~20 องค์กรที่รัฐบาลอนุมัติ
GPT-5.6 มี 3 รุ่นคือ Sol (เรือธง), Terra (สมดุล — แรงราว GPT-5.5 แต่ถูกกว่าเท่าตัว) และ Luna (เร็ว/ประหยัด) ราคา API ต่อ 1 ล้านโทเคน: Sol $5/$30, Terra $2.50/$15, Luna $1/$6 แต่ตอนนี้ยังอยู่ในช่วงพรีวิวจำกัดราว 20 องค์กรตามคำขอของรัฐบาลสหรัฐฯ โดย OpenAI บอกว่าจะทยอยเปิดให้ใช้ทั่วไปในไม่กี่สัปดาห์
มุมไทย: คนไทยยังใช้ GPT-5.6 ไม่ได้จนกว่าจะเปิดทั่วไป — ถ้าเห็นใครอ้างว่าขายบัญชี GPT-5.6 ได้ตอนนี้ ให้สงสัยไว้ก่อนว่าหลอก
ที่มา: OpenAI · TechCrunch
- นโยบาย-กฎหมาย
สหรัฐฯ เดินหน้าระบบ ‘ตรวจโมเดลก่อนปล่อย’ — GPT-5.6 คือเคสแรก ๆ ที่โดนเต็มรูปแบบ
คำสั่งฝ่ายบริหาร (Executive Order) ฉบับเดือน มิ.ย. ขอให้บริษัท AI รายใหญ่ส่งโมเดลรุ่นท็อป ให้รัฐบาลตรวจก่อนเปิดตัวได้สูงสุด 30 วันแบบสมัครใจ สัปดาห์นี้ผลของมันชัดขึ้นเรื่อย ๆ: รัฐบาลทยอยอนุมัติผู้ใช้ GPT-5.6 เป็นราย ๆ และเป็นฉากหลังของเรื่อง Fable 5 ทั้งเรื่อง
มุมไทย: ระยะยาวเรื่องนี้กระทบจังหวะที่คนไทยจะได้ใช้โมเดลใหม่ ๆ — ต่อไปโมเดลตัวท็อป อาจถึงมือตลาดนอกสหรัฐฯ ช้าลงเพราะรอขั้นตอนตรวจสอบ
ที่มา: TechCrunch · TechCrunch
- เครื่องมือใหม่
Anthropic เปิดตัว Claude Science — โต๊ะทำงานวิจัยครบวงจรสำหรับนักวิทยาศาสตร์
เปิด beta 30 มิ.ย. สำหรับผู้ใช้ Pro ขึ้นไป (macOS/Linux) รวมงานวิจัยไว้ที่เดียว ตั้งแต่ค้นเปเปอร์ วิเคราะห์ข้อมูล ไปจนแสดงผลโครงสร้างโปรตีน 3 มิติ พร้อม agent ผู้ตรวจที่เช็กการอ้างอิงและการคำนวณให้ และ skill สำเร็จรูปกว่า 60 ชุด
มุมไทย: นักวิจัยและนิสิตป.โท-เอกไทยที่มีแผน Pro ใช้ได้เลย ส่วนแลปวิชาการขอส่วนลดแผน Team ได้ และมีทุนเครดิตสูงสุด $30,000 สำหรับโปรเจกต์ AI for Science เปิดรับถึง 15 ก.ค. 2026
ที่มา: Anthropic
- งานวิจัย
UNICEF: เด็กอย่างน้อย 20 ล้านคนใช้ AI แล้ว และปรับตัวเร็วกว่าผู้ใหญ่ 3 เท่า
รายงานจากข้อมูล 10 ประเทศ (เผยแพร่ 30 มิ.ย.) พบเด็กใช้ AI แล้วอย่างน้อย 20 ล้านคน ในจำนวนนี้ราว 13 ล้านคนใช้ช่วยเรียนและทำการบ้าน และ 1 ใน 10 ใช้ขอคำปรึกษา เรื่องที่กังวลใจ ขณะที่กติกาคุ้มครองเด็กยังตามพฤติกรรมจริงไม่ทัน
มุมไทย: ไทยไม่ได้อยู่ใน 10 ประเทศที่สำรวจ แต่เทรนด์นี้ตรงกับบ้านเราชัดเจน — ผู้ปกครองและครูควรเปิดบทสนทนาเรื่องการใช้ AI กับเด็กตรง ๆ แทนการห้ามอย่างเดียว